Од шампион до човек што го воскресна Хајдук: Приказната за Шиме Подује

Фото: Index.hr

Најважната победа на Шиме Подује со Хајдук не била освоена на фудбалски терен. Некогашниот играч на сплитскиот клуб во 1944 година станал клучниот организатор на неговата обнова на островот Вис, откако окупациските власти претходно го забраниле неговото работење.

Подује е роден на 19 мај 1905 година на Вис, а починал на 31 октомври 1966 година во Сплит. По професија бил правник, но неговиот живот останал неразделно поврзан со фудбалот: прво како играч, а потоа и како спортски функционер.

Целата играчка кариера ја поминал во Хајдук. Од 1922 до 1931 година забележал 226 настапи и постигнал 87 голови. Бил дел од составите кои под водство на Лука Калитерна ги освоиле првите две шампионски титули на клубот, во 1927 и 1929 година. Трипати го носел и дресот на репрезентацијата на Кралството Југославија.

Војната го поставила Хајдук пред избор што бил многу поголем од фудбалот. По Римските договори меѓу Павелиќ и Мусолини во 1941 година, Сплит потпаднал под непосредна управа на фашистичка Италија. Новите власти барале спортските активности да се одвиваат исклучиво под контрола на фашистичката партија, но Хајдук одбил да се потчини.

Клубот не го прифатил ниту повикот за настап во Серија А. Неговиот стадион Стари плац бил преименуван во „Кампо Спортиво Бруно Мусолини“, по синот на италијанскиот диктатор, а Италијанците основале друг клуб, „Сочиета Калчо Спалато“. Во летото 1941 година Хајдук бил расформиран и забранет.

Ниту капитулацијата на Италија во 1943 година не донела слобода за Сплит, кој потоа бил окупиран од усташко-германски сили. Планот за враќање на Хајдук почнал да се реализира следната пролет, на ослободената територија на Вис, како екипа на Народноослободителната војска во рамките на Осмиот корпус.

Повикот од Народноослободителниот одбор во Сплит стигнал до Подује, тогашен секретар на клубот. Тој го пренел до тренерите и фудбалерите што останале во градот. Од иницијативниот состанок на 9 април 1944 година во селото Врдово кај Сињ, за само 28 дена успеал да собере 14 играчи и со помош на поддржувачи на партизанското движење да го организира нивното префрлање на Вис.

Хајдук бил обновен на 7 мај 1944 година, на празникот Свети Дује. Подује станал почесен претседател и член на управата, а клубот се вклучил во антифашистичкото движење и почнал да игра натпревари против сојузнички воени екипи.

Еден од највпечатливите моменти пристигнал на 23 септември 1944 година во Бари, на средбата со репрезентацијата на британската армија. Пред 50.000 сојузнички војници и југословенски ранети, било развиорено знамето на нова Југославија, придружено со звуците на „Хеј Словени“.

Според сведоштвото забележано од Среќко Етеровиќ во книгата „По воените патеки на Хајдук“, Подује во тој момент рекол: „Тоа е она што го сакавме. Натпреварот може да почне, но ние веќе победивме.“ За човекот што помогнал клубот повторно да се собере, самото појавување на Хајдук на тој терен веќе имало значење поголемо од резултатот.

Фото: Index.hr